ADX ve trend gücü
ADX (Average Directional Index)
ADX, bir trendin yönünü değil, gücünü ölçen bir göstergedir. Yanında yön bilgisini taşıyan iki çizgi daha çizilir: +DI ve −DI. Sorduğu soru şudur: fiyat belirgin bir yönde mi ilerliyor, yoksa yönsüz bir aralıkta mı gidip geliyor?
ADX hangi soruyu yanıtlar?
Bir grafikte fiyatın trendde mi yoksa yatay bir aralıkta mı olduğunu tepe ve diplere bakarak okuyabiliriz. ADX bu okumayı tek bir sayıya indirger: fiyatın son dönemde ne kadar tutarlı biçimde tek bir yöne genişlediğini ölçer.
ADX yönü göstermez. Güçlü bir yükselişte de güçlü bir düşüşte de yükselir. Yönü, ADX'in hesaplandığı iki yön çizgisinden okuruz: +DI yukarı yönlü hareketin, −DI aşağı yönlü hareketin payını gösterir. Bu üç çizgiye birlikte DMI (Directional Movement Index) denir.
Nasıl hesaplanır?
- Yönlü hareketi bul. Her mumda yukarı hareket = bu mumun en yükseği − önceki mumun en yükseği, aşağı hareket = önceki mumun en düşüğü − bu mumun en düşüğü. Hangisi büyükse ve sıfırdan büyükse o sayılır (+DM ya da −DM); diğeri sıfır yazılır.
- Gerçek aralığı (TR) bul. TR, şu üçünün en büyüğüdür: en yüksek − en düşük, en yüksek ile önceki kapanış arasındaki fark, en düşük ile önceki kapanış arasındaki fark. Bu, ATR'nin de temelidir.
- 14 dönemle yumuşat ve +DI, −DI'yi hesapla. +DM, −DM ve TR, Wilder yöntemiyle 14 dönem boyunca yumuşatılır. +DI = 100 × yumuşatılmış +DM / yumuşatılmış TR; −DI aynı şekilde −DM ile hesaplanır.
- DX'i ve ADX'i hesapla. DX = 100 × |+DI − −DI| / (+DI + −DI). ADX, DX'in yine 14 dönemlik Wilder ortalamasıdır. Bu yüzden 0 ile 100 arasında bir değer alır ve yavaş hareket eder.
Yaygın okumalar
- ADX yaklaşık 20'nin altında: çoğu zaman zayıf ya da belirgin olmayan bir trend, yatay bir piyasa olarak okunur.
- ADX yaklaşık 25'in üzerinde: çoğu zaman belirgin bir trendin varlığı olarak okunur. Yönü +DI ile −DI'nin hangisinin üstte olduğu gösterir.
- +DI −DI'nin üzerinde: yukarı yönlü hareketler baskındır. −DI +DI'nin üzerinde: aşağı yönlü hareketler baskındır.
- ADX çok yüksek seviyelerde: trend güçlüdür, ama hareket uzun sürmüş de olabilir. Yüksek ADX tek başına trendin devam edeceğini söylemez.
20 ve 25 eşikleri yaygın kullanılan geleneklerdir, kural değildir. Farklı kaynaklar farklı eşikler kullanır; ayarlar da 14 dönemin dışında seçilebilir. Varsayılan ayar ADX/DMI 14'tür.
Yükselen ve düşen ADX
ADX'in seviyesi kadar yönü de okunur. Aynı seviyedeki iki ADX, farklı tablolar anlatabilir.
ADX yükseliyor
Fiyat bir yöne giderek daha tutarlı biçimde genişliyor. Bu, yükselişte de düşüşte de olabilir; yönü DI çizgileri gösterir.
ADX düşüyor
Trend gücünü yitiriyor ya da fiyat yataya dönüyor. Düşen ADX, trendin tersine döndüğünü değil, tutarlılığının azaldığını anlatır.
ADX düşük ve yatay
Fiyat belirgin bir yön olmadan gidip geliyor. DI çizgileri sık sık birbirini kesebilir; kesişmeler bu ortamda pek bir şey anlatmaz.
Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?
Ne gösterir
- Fiyatın son dönemde ne kadar tutarlı biçimde tek bir yöne genişlediğini
- +DI ve −DI ile, yukarı ve aşağı yönlü hareketlerden hangisinin baskın olduğunu
- Piyasanın trend ile yatay seyir arasında hangi tarafa yakın durduğunu
Neyi kanıtlamaz
- Trendin devam edeceğini ya da ne kadar süreceğini
- Trendin başladığını zamanında; iki aşamalı yumuşatma nedeniyle ADX fiyatın gerisinden gelir
- Düşen ADX'in bir dönüş anlamına geldiğini; yalnızca gücün azaldığını gösterir
MarketLevelMap bakışı
Bölgelerle ilişkisi
ADX, bir destek ya da direnç bölgesinin hangi bağlamda okunacağına dair ipucu verir. Düşük ADX'li yatay bir piyasada fiyat çoğu zaman aralığın kenarlarındaki bölgeler arasında gidip gelir; bölgelerden tepki görülmesi bu ortamda daha olağandır.
Yükselen ADX ile ilerleyen bir trendde ise fiyat bölgelerin ötesine geçmeye daha yatkın olabilir. Yine de kırılım ADX'le değil, bölgenin bant olarak okunduğunda uzak kenarının ötesindeki kapanışla ölçülür. ADX geriden geldiği için, bir bölgeden çıkış çoğu zaman ADX yükselmeden önce fiyatta görünür.
Sık karıştırılanlar
- Trend nedir?Trend, tepe ve diplerin sırasıyla tanımlanır ve bir yönü vardır; ADX ise yalnızca bu hareketin ne kadar tutarlı olduğunu ölçer, yönü söylemez.
- Yatay piyasa ve konsolidasyonYatay aralık fiyatın iki bölge arasında gidip gelmesidir; düşük ADX bu durumun sayısal bir yansıması olabilir ama aralığın sınırlarını göstermez.
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: