Volatilite nedir? Daralan ve genişleyen aralıklar
Volatility
Volatilite, fiyat değişimlerinin büyüklüğüdür; yönünü değil, ne kadar oynadığını anlatır. Piyasalar sakin ve hareketli dönemler arasında gidip gelir: aralıklar daralır, sonra genişler. Aynı yüzdelik hareket, sakin bir piyasada olağan dışı, hareketli bir piyasada sıradan olabilir.
Volatilite nedir?
Volatilite, fiyatın belirli bir süre içinde ne kadar değiştiğini ölçer. Fiyatın yukarı mı aşağı mı gittiğiyle ilgilenmez. Yükselen bir piyasa da düşen bir piyasa da yüksek ya da düşük volatiliteli olabilir.
Grafikte volatilite en kolay mumların boyunda görülür. Kısa gövdeli, kısa fitilli mumlar sakin bir dönemi; uzun gövdeli, uzun fitilli mumlar hareketli bir dönemi anlatır. Volatilite her zaman bir zaman dilimine göre söylenir: 1H grafikte hareketli görünen bir gün, 1D grafikte tek bir orta boy mum olabilir.
Daralma ve genişleme
Volatilite sabit kalmaz. Fiyat bir süre dar bir aralıkta, küçük mumlarla ilerler; sonra birkaç büyük mumla aralığın dışına çıkar ve hareket bir süre geniş kalır. Ardından mumlar yeniden küçülür. Bu daralma ve genişleme döngüsü hemen her piyasada ve her zaman diliminde görülür.
Daralma çoğu zaman yatay bir piyasada ya da bir formasyonun (üçgen, flama) içinde görülür. Genişleme ise genellikle bir kırılımla ya da sert bir hareketle başlar. Sakin bir dönem hareketin geleceğine işaret edebilir, ama ne zaman ve hangi yöne olacağını söylemez.
Volatilite genellikle nasıl ölçülür?
- Aralık: bir mumun en yüksek ile en düşük fiyatı arasındaki fark. En sade ölçüdür; tek bir mumun ne kadar oynadığını gösterir.
- ATR (Average True Range): mumların, boşlukları da hesaba katan gerçek aralığının ortalaması. Varsayılan ayar 14 mumdur; fiyatın tipik olarak ne kadar oynadığını fiyat birimiyle verir.
- Standart sapma: kapanışların ortalamalarından ne kadar uzaklaştığını ölçer. Bollinger Bantları bu ölçüyü kullanır; bantların daralıp genişlemesi volatilitenin değişimini gösterir.
- Yüzdelik değişim: hareketi fiyata oranlar. Farklı fiyat düzeyindeki varlıkları ya da dönemleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Bu ölçülerin hepsi geçmiş fiyatlardan hesaplanır. Bugüne kadar ne kadar oynandığını söyler, bundan sonra ne kadar oynanacağını söylemez.
Aynı hareket, farklı anlam
Yüzde 3'lük bir hareket tek başına büyük ya da küçük değildir. Mumların günlerdir yüzde 1'in altında oynadığı sakin bir piyasada yüzde 3 olağan dışı bir harekettir. Mumların her gün yüzde 5 oynadığı hareketli bir dönemde ise aynı hareket sıradan kalır.
Bu yüzden bir hareketin büyüklüğü, o piyasanın o dönemdeki olağan oynaklığıyla birlikte okunur. Kripto piyasasında volatilite varlıktan varlığa çok değişir: büyük kripto paralar çoğu zaman daha az, düşük hacimli olanlar daha çok oynar. Aynı varlık da farklı dönemlerde çok farklı volatilite gösterebilir.
Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?
Ne gösterir
- Fiyatın bu zaman diliminde ne kadar oynadığını
- Piyasanın sakin bir dönemde mi, hareketli bir dönemde mi olduğunu
- Bir hareketin, piyasanın olağan oynaklığına göre büyük mü küçük mü olduğunu
Neyi kanıtlamaz
- Fiyatın hangi yöne gideceğini
- Daralmanın ne zaman sona ereceğini ya da genişlemenin ne kadar süreceğini
- Yüksek volatilitenin bir dönüşe, düşük volatilitenin bir devama işaret ettiğini
MarketLevelMap bakışı
Bölgelerle ilişkisi
Volatilite, bir bölgenin ne kadar geniş okunacağını etkiler. Hareketli bir dönemde fiyat bir bölgeye gelip giderken daha uzun fitiller bırakır; bölgenin ötesine kısa süre uzanan bir fitil, sakin bir dönemdekinden daha az şey anlatır. Bu yüzden bölgeyi tek bir çizgi yerine bir bant olarak okumak, oynaklığı hesaba katmanın sade bir yoludur.
Sakin dönemde ise fiyat bir bölgenin içinde ya da iki bölge arasında küçük mumlarla sıkışabilir. Bu daralmadan sonra gelen genişleme, çoğu zaman bandın kenarlarından birinin sınanmasıyla başlar. Kırılımın değerlendirilmesi yine kapanışla yapılır.
Sık karıştırılanlar
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: