Konular
  • Teknik gösterge

Uyumsuzluk (divergence)

Divergence

Uyumsuzluk, fiyatın tepe ve dipleriyle bir osilatörün (RSI, MACD, OBV gibi) tepe ve diplerinin farklı yönleri göstermesidir. Örneğin fiyat daha yüksek bir tepe yaparken RSI daha alçak bir tepe yapar. Hareketin ivme kaybettiğini düşündürebilir, ama ne zaman ve hatta dönüp dönmeyeceği hakkında bir şey söylemez.

70 30 Fiyat RSI (14) Fiyat daha yüksek tepe yapar RSI daha alçak tepe yapar
Noktalar fiyatın ve RSI'ın tepelerini, kesikli çizgiler bu tepelerin yönünü gösterir. Fiyatın çizgisi yukarı, RSI'ınki aşağı eğimlidir. Yatay kesikli çizgiler RSI'ın 70 ve 30 seviyeleridir.

Uyumsuzluk nedir?

Osilatörler fiyattan hesaplanır, bu yüzden çoğu zaman fiyatla aynı yönde hareket ederler. Fiyat yeni bir tepe yaptığında RSI ya da MACD de genellikle yeni bir tepe yapar. Uyumsuzluk, bu eşleşmenin bozulduğu durumdur: fiyat bir yönde yeni bir uç nokta yaparken gösterge aynı uç noktayı onaylamaz.

Bunun anlamı genellikle şudur: fiyat hâlâ ilerliyor ama bir öncekinden daha az ivmeyle ilerliyor. RSI ve MACD ivmeyi, OBV ise hacmin yönünü ölçtüğü için, uyumsuzluk hangi göstergede görüldüğüne göre biraz farklı bir şey anlatır.

Klasik uyumsuzluk

Klasik (regular) uyumsuzluk, mevcut hareketin ivme kaybettiğini düşündüren türdür.

Negatif (ayı) uyumsuzluk

Fiyat daha yüksek bir tepe yapar, gösterge daha alçak bir tepe yapar. Yükselişin ivme kaybettiği şeklinde okunabilir.

Pozitif (boğa) uyumsuzluk

Fiyat daha alçak bir dip yapar, gösterge daha yüksek bir dip yapar. Düşüşün ivme kaybettiği şeklinde okunabilir.

Grafikte nasıl okunur?

  1. Belirgin tepe ya da dipleri seç. Fiyatta açıkça oluşmuş iki tepe (ya da iki dip) al. Küçük kıpırtılar uyumsuzluk aramak için uygun değildir.
  2. Göstergede aynı mumlara bak. Göstergenin tepesi, fiyatın tepesiyle aynı ya da çok yakın mumlarda olmalıdır. Başka yerlerdeki tepeleri eşleştirmek yanıltıcı olur.
  3. Yönleri karşılaştır. İki fiyat tepesini ve iki gösterge tepesini birer çizgiyle birleştir. Çizgiler farklı yönleri gösteriyorsa uyumsuzluk vardır.
  4. Kapanmış mumları kullan. Henüz kapanmamış bir mumdaki uyumsuzluk, mum kapanana kadar değişebilir. Aynı zaman diliminin kapanmış mumlarına bakmak okumayı sabitler.

Gizli uyumsuzluk

Gizli (hidden) uyumsuzluk, klasik türün tersidir ve trendin içindeki geri çekilmelerde aranır. Yükselen bir trendde fiyat daha yüksek bir dip yaparken gösterge daha alçak bir dip yapıyorsa gizli pozitif uyumsuzluk denir. Düşen trendde fiyat daha alçak bir tepe, gösterge daha yüksek bir tepe yapıyorsa gizli negatif uyumsuzluk denir.

Gizli uyumsuzluk çoğu zaman trendin devamına dair bir ipucu olarak okunur. Klasik türe göre daha az kullanılır ve aynı sınırlamaları taşır.

Neden zamanlama sinyali değildir?

Güçlü bir trendde ivme azalabilir ama fiyat ilerlemeye devam edebilir. Bu durumda uyumsuzluk arka arkaya birkaç kez oluşur: her yeni tepede gösterge biraz daha aşağıda kalır, fiyat ise yükselmeyi sürdürür. Uyumsuzluk haftalarca, bazen aylarca devam edebilir.

Bu yüzden uyumsuzluk "ne zaman" sorusuna yanıt vermez. İvmenin azaldığını gösterir; trendin bozulduğunu ise tepe ve dip yapısının kendisi gösterir. Yükselen bir trendde son önemli dibin altında kapanış, uyumsuzluktan çok daha doğrudan bir ölçüdür.

Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?

Ne gösterir

  • Fiyatın yeni uç noktasının göstergede onaylanmadığını
  • Hareketin bir öncekine göre daha az ivmeyle (ya da OBV'de daha az hacimle) geldiğini
  • Tepe ve dip yapısını daha dikkatli izlemek için bir nedeni

Neyi kanıtlamaz

  • Fiyatın döneceğini; uyumsuzluk trend boyunca defalarca oluşup sonuçsuz kalabilir
  • Dönüş olacaksa ne zaman olacağını ya da nereye kadar gideceğini
  • Trend değişimini; bunu tepe ve diplerin sırası ve önemli bölgelerin kaybedilmesi gösterir

MarketLevelMap bakışı

Bölgelerle ilişkisi

Aynı uyumsuzluk, nerede oluştuğuna göre farklı ağırlık taşır. Fiyat bir direnç bölgesine gelip burada daha yüksek bir tepe yaparken gösterge daha alçak bir tepe yapıyorsa, iki ayrı bilgi aynı yeri işaret eder: bölge fiyatın daha önce tepki verdiği bir alandır ve hareket bu alana ivme kaybederek gelmiştir.

Açık alanda, yani yakınında belirgin bir bölge olmayan bir yerde oluşan uyumsuzluk ise daha zayıf bir bağlam sunar. Fiyatın hangi seviyede tepki verebileceğine dair bir referans yoktur. Her iki durumda da sonucu gösterge değil fiyat belirler: bölgenin bant olarak okunduğunda uzak kenarına göre kapanış, bölgenin tutup tutmadığını gösterir.

Sık karıştırılanlar

Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: