Göstergeler nedir, sınırları neler?
Technical indicators
Teknik gösterge, fiyat ve hacim verisinden bir formülle hesaplanan çizgi ya da değerdir. Grafikte zaten olan bilgiyi farklı bir biçimde özetler; yeni bilgi eklemez ve çoğu zaman fiyatın gerisinden gelir. Hangi soruya cevap verdiğini ve nerede yanıltabildiğini bilmek, onu doğru okumanın ilk adımıdır.
Gösterge nedir?
Bir gösterge, açılış, en yüksek, en düşük, kapanış ve hacim verisini bir formülden geçirir. Sonuç ya fiyatın üzerine çizilen bir çizgi (örneğin hareketli ortalama) ya da ayrı bir panelde gösterilen bir değerdir (örneğin RSI). İkisi de mumların zaten içerdiği bilginin özetidir.
Çoğu gösterge geçmiş mumların ortalamasını ya da oranını kullandığı için fiyatın gerisinden gelir. Gösterge yön değiştirdiğinde fiyat çoğu zaman bu değişimi birkaç mum önce yapmıştır. Göstergenin değeri, fiyatı tahmin etmesinden değil, belirli bir soruyu düzenli ve ölçülebilir biçimde cevaplamasından gelir.
Gösterge türleri
- Trend göstergeleri: fiyatın genel yönünü yumuşatarak gösterir. Hareketli ortalamalar, MACD ve ADX bu gruptadır.
- Momentum göstergeleri: hareketin hızını ve tek yönlülüğünü ölçer. RSI ve MACD histogramı bu gruptadır.
- Volatilite göstergeleri: fiyatın ne kadar geniş salındığını ölçer. ATR ve Bollinger bantları bu gruptadır.
- Hacim göstergeleri: fiyat hareketine eşlik eden işlem miktarını özetler. OBV ve VWAP bu gruptadır.
Bazı göstergeler birden fazla gruba girer. MACD hem trendi hem momentumu anlatır; VWAP hem fiyatı hem hacmi kullanır.
Ayarlar sonucu değiştirir
Her göstergenin bir ya da birkaç ayarı vardır: RSI için 14, MACD için 12, 26, 9 gibi. Bunlar yaygın varsayılanlardır, doğru değerler değildir. Periyot kısaldıkça gösterge daha hızlı ama daha oynak olur; uzadıkça daha sakin ama daha geç tepki verir.
Aynı göstergenin farklı zaman dilimlerinde ve farklı borsaların verisiyle farklı değerler vermesi de olağandır. Bir okumayı aktarırken göstergenin ayarını ve zaman dilimini belirtmek, yorumu netleştirir.
Birden çok gösterge, birden çok kanıt değildir
RSI, MACD ve hareketli ortalama aynı anda yükselişi gösterebilir. Bu, üç ayrı kanıt gibi görünür; ama üçü de aynı kapanış fiyatlarından hesaplanır. Aynı bilgiyi üç farklı biçimde göstermek, bilginin kendisini güçlendirmez.
Farklı bilgi kullanan göstergeler (örneğin fiyattan hesaplanan bir göstergeyle hacimden hesaplanan bir gösterge) birbirini daha çok tamamlar. Yine de hepsi aynı geçmişi anlatır; hiçbiri geleceği kesinleştirmez.
Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?
Ne gösterir
- Fiyat ve hacim geçmişinin belirli bir özelliğini (yön, hız, genişlik, katılım) ölçülebilir bir biçimde
- Aynı ölçünün zaman içinde nasıl değiştiğini
- Göze kolay çarpmayan farkları, örneğin fiyatın yükselirken hızının azaldığını
Neyi kanıtlamaz
- Fiyatın bundan sonra ne yapacağını; göstergeler geçmiş veriden hesaplanır
- Aynı veriden türeyen birkaç göstergenin uyumunun bağımsız bir doğrulama olduğunu
- Bir ayarın ya da eşiğin diğerlerinden daha doğru olduğunu
MarketLevelMap bakışı
Bölgelerle ilişkisi
Göstergeler fiyatın nasıl hareket ettiğini anlatır; destek ve direnç bölgeleri ise fiyatın nerede tepki verdiğini. İkisi farklı sorulara cevap verir ve birlikte okunduğunda birbirini tamamlar.
Bir bölgeye yaklaşırken momentumun zayıflaması ya da hacmin artması, bölgedeki fiyat davranışını yorumlamaya yardım eden ek gözlemlerdir. Ama bölgenin tutup tutmadığını yine bölgenin kenarlarına göre gelen kapanışlar gösterir; gösterge bu okumanın yerine geçmez.
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: