Fiyat boşlukları (gap)
Price gaps
Fiyat boşluğu, bir mumun önceki mumun aralığıyla hiç örtüşmeden, onun yukarısında ya da aşağısında açılmasıdır; arada hiç işlem görmemiş bir fiyat alanı kalır. 7/24 işlem gören kripto spot grafiklerinde boşluklar seyrektir. En sık, hafta sonu kapanan CME Bitcoin vadeli işlemlerinde ve düşük likiditeli paritelerde görülür.
Fiyat boşluğu nedir?
Normalde her mum, önceki mumun kapandığı yerin yakınında açılır. Bir mum önceki mumun en yüksek fiyatının üzerinde ya da en düşük fiyatının altında açılırsa, iki mum arasında grafikte boş bir alan kalır. Bu alana fiyat boşluğu (gap) denir. Özellikle CME grafiklerinde boşluk daha gevşek biçimde, önceki kapanış ile yeni açılış arasındaki fark olarak da ölçülür; hangi ölçünün kullanıldığını belirtmek karışıklığı önler.
Boşluk, piyasa kapalıyken ya da işlem çok seyrekken fiyatın değişmesiyle oluşur. Piyasa yeniden açıldığında ilk işlem, son işlemden uzak bir fiyattan gerçekleşir. Aradaki fiyatlarda o zaman diliminde hiç işlem görülmemiştir.
Kripto spot grafiklerinde neden seyrek?
Kripto spot piyasası 7/24 işlem görür; gece, hafta sonu ya da tatil kapanışı yoktur. Fiyat sürekli işlem gördüğü için her mum genellikle önceki mumun kapanışına çok yakın açılır. Büyük paritelerde 1H, 4H ve 1D grafiklerde gerçek bir boşluk görmek bu yüzden nadirdir.
Sert hareketlerde bile fiyat aradaki seviyelerden geçerek ilerler; bu seviyeler boşluk değil, uzun bir gövde ya da fitil olarak görünür. Bir bölgenin hızla geçilmesi ile bir bölgenin hiç işlem görmeden atlanması farklı şeylerdir.
CME Bitcoin vadeli boşlukları
CME'deki Bitcoin vadeli işlemleri borsanın çalışma saatlerine bağlıdır: hafta sonu ve bazı tatillerde işlem görmez, hafta içinde de her gün kısa bir ara verilir. Spot piyasa bu sürede işlem görmeye devam eder. Vadeli piyasa yeniden açıldığında fiyat, kapalıyken spotta oluşan seviyeden açılır ve cuma kapanışı ile yeni açılış arasında bir boşluk kalabilir.
Bu boşluklar spot grafikte görünmez; aynı saatler spotta sıradan mumlarla doludur. Yani CME boşluğu, piyasanın kendisinde değil, o borsanın grafiğinde oluşan bir boşluktur.
"Boşluklar dolar" inancı
- Yaygın bir görüşe göre fiyat, zamanla boşluğun bulunduğu fiyat alanına geri döner ve boşluğu "doldurur".
- Geçmişte birçok CME boşluğu sonradan dolmuştur. Ama bazıları çok uzun süre, bazıları bugüne kadar hiç dolmamıştır.
- Boşluğun ne zaman dolacağı belli değildir. Günler içinde dolan da, aylar sonra dolan da vardır; bu yüzden "dolacak" demek tek başına bir zaman bilgisi taşımaz.
- Dolan boşluklar akılda kalır, dolmayanlar unutulur. Bu seçici hatırlama, inancın olduğundan daha güvenilir görünmesine yol açabilir.
Boşluğun dolması bir olasılıktır, kural değildir. Boşluk alanı, fiyatın ileride geri gelebileceği bir referans olarak not edilebilir; tek başına bir yön beklentisi yaratmaz.
Düşük likiditeli parite ve borsalarda boşluklar
Az işlem gören bir paritede ya da küçük bir borsada bir mum süresince hiç işlem olmayabilir. Bir sonraki işlem uzak bir fiyattan gelirse grafikte boşluk ya da tek fiyattan oluşan, gövdesiz mumlar görülür. Bunlar çoğu zaman bir fiyat hareketini değil, işlem azlığını anlatır.
Aynı varlık farklı borsalarda farklı görünebilir: büyük bir borsada boşluksuz olan bir grafik, küçük bir borsada boşluklu olabilir. Bakım kesintileri ve yeni listelenen pariteler de boşluk oluşturabilir. Bu yüzden boşluk yorumlanırken hangi borsanın verisine bakıldığı belirtilmelidir.
Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?
Ne gösterir
- Belirli bir fiyat alanında, o grafikte hiç işlem görülmediğini
- Piyasa kapalıyken ya da işlem seyrekken fiyatın ne kadar değiştiğini
- İleride fiyatın geri gelebileceği bir referans alanını
Neyi kanıtlamaz
- Boşluğun dolacağını ya da ne zaman dolacağını
- Aynı boşluğun spot piyasada ya da diğer borsalarda da bulunduğunu
- Boşluk yönünde ya da tersinde bir hareketin geleceğini
MarketLevelMap bakışı
Bölgelerle ilişkisi
Boşluk tek bir fiyat değil, iki kenarı olan bir fiyat alanıdır: önceki mumun uç noktası ile sonraki mumun uç noktası arasında kalır. Bu yönüyle bir bant gibi okunabilir. Boşluğun bir destek ya da direnç bölgesiyle çakıştığı yerler, fiyatın geri geldiğinde tepki görebileceği alanlar olarak not edilebilir.
Ancak CME boşluğu spot grafikte yoktur; spotta aynı fiyatlar işlem görmüştür. Bu yüzden spot grafikteki bölgeler okunurken CME boşluğu ayrı bir bilgi olarak ele alınır, bölgenin yerine geçmez.
Sık karıştırılanlar
- Volatilite nedir? Daralan ve genişleyen aralıklarHızlı ve büyük bir mum yüksek volatiliteyi gösterir ama boşluk değildir; fiyat aradaki seviyelerde işlem görmüştür.
- Mum kapanışı neden önemlidir?Kapanış ile sonraki açılış arasındaki fark boşluğun gevşek ölçüsüdür; tam boşlukta iki mumun aralıkları hiç örtüşmez.
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: