Fiyat ve hacim ilişkisi
Price and volume
Fiyat ve hacim birlikte okunduğunda, bir hareketin ne kadar katılımla geldiği görülür. Hacmin hareketle birlikte artması ya da azalması farklı okumalara yol açabilir. Bu okumalar ipucudur; fiyatın bundan sonra ne yapacağını tek başına söylemez.
Neden birlikte okunur?
Fiyat, piyasanın nereye gittiğini gösterir; hacim ise bu hareketin ne kadar işlemle geldiğini. Aynı yükseliş, artan hacimle de azalan hacimle de gelebilir. İki tablo aynı fiyat grafiğini çizse de farklı bir katılım düzeyi anlatır.
Burada önemli olan hacmin mutlak büyüklüğü değil, önceki mumlara göre nasıl değiştiğidir. Bu yüzden karşılaştırma aynı zaman diliminde, aynı veri kaynağında ve kapanmış mumlar arasında yapılır.
Fiyat ve hacmin birlikte çizdiği tablolar
Aşağıdaki kartlar sık görülen birleşimleri ve genellikle nasıl okunduklarını özetler. Her biri bir olasılığı anlatır, sonucu değil.
Fiyat yükselir, hacim artar
Yükselişe katılımın arttığını gösterir. Hareketin piyasada kabul gördüğü şeklinde okunabilir. Sınırı: hacim artışı tek bir mumda toplanmışsa, yükseliş o mumdan sonra hızını kaybedebilir.
Fiyat yükselir, hacim azalır
Yükseliş sürerken katılımın azaldığını gösterir. Hareketin güç kaybettiği şeklinde okunabilir. Sınırı: sakin dönemlerde, hafta sonlarında ya da tatil günlerinde hacim zaten düşer; yükseliş düşük hacimle de uzun süre devam edebilir.
Fiyat düşer, hacim artar
Düşüşe katılımın arttığını gösterir. Satış baskısının geniş bir kesime yayıldığı şeklinde okunabilir. Sınırı: uzun bir düşüşün sonunda gelen çok yüksek hacim, hareketin tükendiği bir anla da aynı görünebilir.
Fiyat düşer, hacim azalır
Düşüşün az işlemle geldiğini gösterir. Yükselen bir trendin içinde sakin bir geri çekilme gibi okunabilir. Sınırı: düşük hacimli düşüşler de birikerek trendi bozabilir; yapıyı tepe ve diplerle birlikte okumak gerekir.
Hacim yüksek, fiyat yerinde
Çok işlem yapılmasına rağmen fiyatın fazla ilerlemediğini gösterir. Klasik çaba ve sonuç fikrine göre karşı tarafın bu fiyatlarda işlemleri karşıladığı şeklinde okunabilir. Sınırı: kimin karşıladığını ya da bundan sonra hangi tarafın baskın geleceğini göstermez.
Grafikte nasıl okunur?
- Önce fiyatın yapısını oku. Trendin yönünü, tepe ve dipleri ve fiyatın hangi bölgede olduğunu belirle. Hacim bu bağlama eklenen bir bilgidir.
- Hacmi önceki mumlarla karşılaştır. Tek bir çubuğa değil, son birkaç düzine mumun genel düzeyine bak. Hareket bu düzeyin üzerinde mi, altında mı geliyor?
- Dalgaları karşılaştır. Yükselen trendde yükseliş dalgalarının hacmini geri çekilmelerin hacmiyle karşılaştır. Hangi yöndeki hareketler daha çok işlemle geliyor?
- Okumayı fiyatla doğrula. Hacimden çıkan bir ipucu, ancak sonraki kapanışlar ve tepe dip sırası aynı yönü gösterirse güçlenir.
Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?
Ne gösterir
- Bir hareketin önceki mumlara göre daha çok mu, daha az mı katılımla geldiğini
- Trendin içindeki dalgalardan hangilerinin daha çok işlem gördüğünü
- Fiyatın çok işleme rağmen ilerleyemediği yerleri
Neyi kanıtlamaz
- Trendin devam edeceğini ya da döneceğini
- Hacmin alış mı satış mı olduğunu; her işlemin iki tarafı vardır
- Farklı borsalardaki ya da türev piyasalardaki hacmin de aynı tabloyu çizdiğini
MarketLevelMap bakışı
Bölgelerle ilişkisi
Fiyat ve hacim ilişkisi en çok bölgelerin çevresinde anlam kazanır. Bir direnç bölgesine azalan hacimle yaklaşan fiyat ile artan hacimle yaklaşan fiyat, aynı bölgede farklı bir katılım anlatır.
Bölgede yüksek hacme rağmen kapanışların bandın gerisinde kalması, bölgenin o fiyatlarda hâlâ tepki gördüğü şeklinde okunabilir. Ölçü yine kapanıştır: hacim, bandın uzak kenarının ötesinde bir kapanışın yerini tutmaz.
Sık karıştırılanlar
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: