İstihdam verileri (tarım dışı istihdam, işsizlik başvuruları)
Nonfarm payrolls, jobless claims
ABD istihdam verileri, iş gücü piyasasının ne kadar güçlü olduğunu gösterir. En çok izleneni, ayda bir yayımlanan tarım dışı istihdam raporudur; her hafta açıklanan işsizlik başvuruları ise daha sık bir ara okuma sunar. Piyasalar bu verileri çoğu zaman Fed'in faiz kararlarına etkisi üzerinden okur.
Tarım dışı istihdam raporu nedir?
Resmi adı Employment Situation olan bu rapor, ABD Çalışma Bakanlığı'na bağlı Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) tarafından ayda bir yayımlanır. Genellikle ayın ilk cuması, ABD Doğu saatiyle 08:30'da açıklanır. Bu saat, ABD'nin yaz saati uygulamasına göre 12:30 ya da 13:30 UTC'ye (Türkiye saatiyle 15:30 ya da 16:30) denk gelir. Tatiller ve takvim nedeniyle tarih zaman zaman kayabilir.
Rapor iki ayrı ankete dayanır. İşyeri anketi, tarım dışı sektörlerde bir ayda kaç kişilik istihdam eklendiğini ve ücretleri ölçer. Hane anketi ise işsizlik oranını verir. Bu iki anket farklı yöntemlerle yapıldığı için zaman zaman birbirinden farklı bir tablo çizebilir.
Raporda öne çıkan kalemler
- Tarım dışı istihdam (NFP): bir önceki aya göre eklenen ya da kaybedilen iş sayısı. Manşet rakam budur.
- İşsizlik oranı: iş arayan ama bulamayan kişilerin iş gücüne oranı. Yüzde olarak verilir ve küçük değişimler bile dikkat çeker.
- Ortalama saatlik kazançlar: ücret artışını gösterir. Enflasyon baskısı hakkında ipucu verdiği için ayrıca izlenir.
- Revizyonlar: her raporda önceki iki ayın istihdam rakamları da güncellenir. Büyük bir revizyon, yeni ayın rakamının algısını değiştirebilir.
Piyasa tek bir rakama değil, kalemlerin toplamına tepki verir. Güçlü bir manşet rakam, aşağı revize edilmiş önceki aylar ya da yükselen işsizlik oranıyla birlikte geldiğinde tepki karışık olabilir.
Haftalık başvurular ve diğer veriler
İlk işsizlik başvuruları (initial jobless claims), ABD Çalışma Bakanlığı tarafından her perşembe, ABD Doğu saatiyle 08:30'da yayımlanır. Bir haftada ilk kez işsizlik yardımı için başvuranların sayısını gösterir. Haftalık rakamlar oynak olduğu için dört haftalık ortalamaya ve süregelen başvurulara (continuing claims) da bakılır.
JOLTS raporu, BLS'nin açık iş ilanı sayısını ve işten ayrılmaları ölçtüğü aylık veridir; yaklaşık bir ay geriden gelir. ADP raporu ise özel bir şirketin kendi bordro verisinden hazırladığı bir tahmindir. Resmi raporla aynı şeyi ölçmez ve iki rakam arasındaki fark büyük olabilir.
Veri neden Fed beklentisiyle okunur?
Piyasa, açıklanan rakamı mutlak değeriyle değil, beklentiyle (konsensüs) karşılaştırarak okur. Kripto tarafındaki tepki de çoğu zaman faiz beklentisi, dolar ve risk iştahı üzerinden gelir. Aşağıdakiler kural değil, sık görülen eğilimlerdir.
Beklentiden güçlü veri
Fed'in faiz indirimlerini erteleyebileceği şeklinde okunabilir. Tahvil faizleri ve dolar yükselirse riskli varlıklar üzerinde baskı oluşabilir.
Beklentiden zayıf veri
Daha erken ya da daha fazla faiz indirimi beklentisini güçlendirebilir. Faizler ve dolar gerilerse riskli varlıklar bundan destek bulabilir.
Çok zayıf ya da karışık veri
Belirgin bir zayıflık büyüme ve resesyon endişesi olarak da okunabilir. Bu durumda zayıf veri riskli varlıklara destek olmak yerine baskı yaratabilir.
Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?
Ne gösterir
- İş gücü piyasasının o ayki genel görünümünü ve önceki aylara göre yönünü
- Açıklanan rakamın piyasa beklentisinden ne kadar saptığını
- Açıklama anında oynaklığın neden arttığını
Neyi kanıtlamaz
- Fed'in bir sonraki toplantıda ne karar vereceğini
- Fiyatın açıklamadan sonra hangi yönde kalıcı olarak ilerleyeceğini
- İlk açıklanan rakamın kesin olduğunu; revizyonlar tabloyu değiştirebilir
MarketLevelMap bakışı
Bölgelerle ilişkisi
Veri açıklandığı anda fiyat kısa sürede iki yöne de sert hareket edebilir. Bu sırada oluşan uzun fitiller, yakındaki bir destek ya da direnç bölgesine girip çıkabilir. Bölgeyi tek bir çizgi yerine bir bant olarak okumak, bu ani fitilleri kırılımdan ayırmaya yardım eder.
Açıklama mumunun fitilinden çok, kapanışına ve sonraki mumlara bakmak daha sağlıklıdır. 1H grafikte sert görünen bir hareket, 4H ya da günlük grafikte bölge içinde kalan tek bir fitil olabilir.
Sık karıştırılanlar
Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: