Teknik gösterge

ATR (Ortalama Gerçek Aralık)

Average True Range (ATR)

ATR, mumların gerçek aralığının ortalamasıdır; fiyatın bir mumda tipik olarak ne kadar oynadığını fiyat birimiyle gösterir. Varsayılan ayar 14 periyottur ve Wilder yöntemiyle yumuşatılır. ATR hareketin büyüklüğünü ölçer, yönünü söylemez.

Alt paneldeki turuncu çizgi 14 periyotluk ATR'dir. Düşüşte de yükselişte de mumlar genişledikçe ATR yükselir; mumlar yeniden küçülünce Wilder yumuşatması nedeniyle yavaş yavaş düşer.

ATR hangi soruya cevap verir?

ATR şu soruyu cevaplar: son 14 mumda fiyat bir mumda ortalama ne kadar oynadı? Sonuç fiyat birimiyle verilir. Örneğin günlük grafikte ATR 1.200 ise, son 14 günde fiyat bir günde tipik olarak yaklaşık 1.200 birim oynamıştır.

ATR yönden bağımsızdır. Sert bir düşüş de sert bir yükseliş de ATR'yi aynı şekilde artırır. Bu yüzden ATR'nin yükselmesi fiyatın yükseldiğini değil, mumların genişlediğini gösterir.

Nasıl hesaplanır?

Her mumun gerçek aralığını bul. Gerçek aralık (TR) şu üç değerin en büyüğüdür: en yüksek − en düşük; |en yüksek − önceki kapanış|; |en düşük − önceki kapanış|.
Neden üç değer? Önceki kapanış ile bu mumun açılışı arasında boşluk varsa, yalnızca en yüksek ile en düşük arasındaki fark hareketin bir kısmını kaçırır. Son iki değer bu boşluğu da hesaba katar.
İlk ortalamayı al. İlk 14 mumun gerçek aralıklarının basit ortalaması ilk ATR değeridir.
Wilder yöntemiyle yumuşat. Sonraki her mumda: ATR = (önceki ATR × 13 + bu mumun TR değeri) ÷ 14. Yeni değer ağırlığın yalnızca 1/14'ünü taşıdığı için ATR yavaş değişir.

Fiyat birimi mi, yüzde mi?

ATR fiyat birimiyle hesaplandığı için fiyat düzeyine bağlıdır. Fiyatı 60.000 olan bir varlıkta ATR 1.200, fiyatı 2 olan bir varlıkta ATR 0,04 olabilir; iki sayı doğrudan karşılaştırılamaz. Aynı varlıkta bile fiyat iki katına çıktığında ATR çoğu zaman büyür.

Bu yüzden ATR sık sık fiyata oranlanır: ATR ÷ kapanış × 100. Yukarıdaki iki örnekte de sonuç yüzde 2'dir; yani iki varlık da bir mumda tipik olarak fiyatının yüzde 2'si kadar oynamaktadır. Yüzdelik ATR, farklı varlıkları ve farklı fiyat dönemlerini karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Genellikle ne için kullanılır?

Dönemleri karşılaştırmak: bugünkü ATR'yi aylar önceki ATR ile karşılaştırmak, piyasanın şu an sakin mi hareketli mi olduğunu gösterir.
Varlıkları karşılaştırmak: yüzdelik ATR ile hangi varlığın daha çok oynadığı görülür.
Bir hareketin büyüklüğünü ölçmek: tek bir mumun aralığını ATR'ye oranlamak, o mumun olağan mı olağan dışı mı olduğunu anlatır. ATR'nin üç katı uzunluğunda bir mum, o dönem için belirgin biçimde geniştir.
Mesafeleri ifade etmek: fiyatın bir bölgeden uzaklığı "1,5 ATR" gibi ATR cinsinden söylenebilir. Böylece mesafe o dönemin oynaklığıyla birlikte okunur.

Bu kullanımların hepsi betimleyicidir: ATR bugüne kadar ne kadar oynandığını söyler, bundan sonra ne kadar oynanacağını söylemez.

Neyi gösterir, neyi kanıtlamaz?

Ne gösterir

Fiyatın son 14 mumda bir mumda tipik olarak ne kadar oynadığını, fiyat birimiyle
Volatilitenin artıp azaldığını
Tek bir mumun ya da hareketin o dönemin olağan oynaklığına göre büyüklüğünü

Neyi kanıtlamaz

Fiyatın hangi yöne gideceğini; ATR yönden bağımsızdır
Volatilitenin yüksek ya da düşük kalacağını
Farklı fiyat düzeyindeki varlıkların doğrudan karşılaştırılabileceğini; bunun için yüzdeye çevirmek gerekir

MarketLevelMap bakışı

Bölgelerle ilişkisi

ATR, bir destek ya da direnç bölgesinin ne kadar geniş göründüğünü bağlama oturtur. Kalınlığı bir ATR'nin çok altında kalan bir bant, tek bir olağan mumun içinde kolayca geçilebilir; birkaç ATR genişliğindeki bir bant ise fiyatın içinde birkaç mum boyunca gidip gelebileceği bir alandır.

Aynı şekilde, bölgenin ötesindeki bir kapanışın bölgeden ne kadar uzakta geldiği ATR ile ifade edilebilir. Uzak kenarın yalnızca küçük bir ATR kesri ötesindeki bir kapanış, o dönemin olağan oynaklığı içinde kalır. Bu, kırılımı değerlendirirken mesafeyi sabit bir sayıyla değil, piyasanın o anki oynaklığıyla okumayı sağlar.

Sık karıştırılanlar

Genel bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.Son güncelleme: 23 Ekim 2026